"Portret drzewa" - grafika


Artur Kochański

Edukacja w służbie zdrowiu psychicznemu

Przez setki lat medycyna pozostawała bezradna wobec problemu choroby psychicznej a postępowanie wobec osób nią dotkniętych ograniczało się do ich izolacji. Stan ten zmieniło zastosowanie w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku leków przeciwpsychotycznych, których działanie, w sposób niemal cudowny, spowodowało uwolnienie wielu chorych po długotrwałym pobycie ze szpitala psychiatrycznego.
Dostrzegano jednak jednocześnie potrzebę wprowadzenia dodatkowych metod terapeutycznych, które po ustąpieniu ostrej fazy choroby, umożliwią pacjentowi osiągnięcie optimum funkcjonowania społecznego, dostarczą wsparcia w trudnym okresie powrotu do aktywnego życia, w kolejnych kryzysach emocjonalnych i interpersonalnych.
Wzmianki o potrzebie rehabilitacji chorych psychicznie pojawiły się już w XVIII wieku, jednak pierwsze programy rehabilitacyjne dla przewlekle chorych psychicznie to osiągnięcie połowy lat pięćdziesiątych XX wieku.
Zakres pojęcia "rehabilitacji" w psychiatrii w czasie ostatnich kilkunastu lat został znacznie rozszerzony. Obejmuje ona wiele form oddziaływań psychoterapeutycznych wobec chorego, terapię i edukację rodziny uzupełnionych o różnorodne działania środowiskowe. Jej celem jest wyposażenie chorego z zaburzeniami psychicznymi w umiejętności fizyczne, intelektualne i emocjonalne potrzebne do życia, uczenia się i pracy w społeczności, przy możliwie najmniejszym wsparciu ze strony osób i instytucji zawodowo zajmujących się pomocą. Wiadomo równocześnie, że cel ten nastawiony na autonomię dla wielu chronicznie chorujących nie jest możliwy do osiągnięcia. Wymaga to w związku z tym opracowania indywidualnego programu oddziaływań dla każdego chorego w zależności od stopnia jego nieprzystosowania.
Wydaje się jednocześnie, że reintegracja społeczna osób z zaburzeniami psychicznymi nie może odbywać się bez właściwie zorganizowanej akcji edukacyjnej skierowanej do różnych grup społecznych m. in. pracowników służby zdrowia, pomocy społecznej, księży i kleryków, nauczycieli i uczniów, dziennikarzy. Nadal bowiem funkcjonuje utrwalony stereotyp osoby chorej psychicznie - groźnej i nieprzewidywalnej - krzywdzący, dyskryminujący, wykluczający możliwość zadowalającego uczestnictwa w życiu społecznym, pod każdym względem fałszywy.
Lubelskie Stowarzyszenie Ochrony Zdrowia Psychicznego w oparciu o zasady ustalone przez Światowe Towarzystwo Psychiatryczne dla programu "Schizofrenia Otwórzcie Drzwi" od 2 lat prowadzi akcję edukacyjną mającą na celu przełamywanie stereotypów na temat zaburzeń psychicznych a przez to likwidację barier w kontaktach społecznych.
Po szkoleniu dla stuosobowej grupy pracowników socjalnych, rozpoczęły się spotkania z klerykami w Seminarium Duchownym w Lublinie oraz prelekcje dla nauczycieli i pogadanki dla uczniów kilku lubelskich gimnazjów i szkół średnich m. in. Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 1 przy ul. Radzyńskiej i nr 5 przy ul. Rzeckiego oraz Medycznego Studium Zawodowego przy ul. Jaczewskiego w Lublinie.
Obecnie w porozumieniu z Lubelskim Kuratorium Oświaty przy współpracy z Kliniką Psychiatrii AM w Lublinie oraz Młodzieżowym Domem Kultury przy ul. Bernardyńskiej Lubelskie Stowarzyszenie Ochrony Zdrowia Psychicznego pragnie rozpocząć w bieżącym roku szkolnym nowy cykl spotkań z młodzieżą i ich opiekunami. Zbudowani dotychczasowymi doświadczeniami wierzymy, że poprzez prowadzone działania poprawimy zrozumienie i zdobędziemy akceptację dla potrzeb osób chorujących psychicznie - godnego traktowania i umożliwienia pełnego uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym. Mamy także nadzieję, że poprzez tę akcję uda się skutecznie promować zdrowe postawy funkcjonowania psychicznego a w przypadku wystąpienia pierwszych jego zaburzeń możliwe stanie się szybkie reagowanie i adekwatna pomoc terapeutyczna.

Artur Kochański, psychiatra, prezes Lubelskiego Stowarzyszenia Ochrony Zdrowia Psychicznego

 

© 2004 Dział Programów i Promocji - Młodzieżowy Dom Kultury nr 2 w Lublinie