Symbole Polski

O godle

NASZE SYMBOLE

1. Orze bia造, bia這-czerwone barwy i "Mazurek D帳rowskiego" s symbolami Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Otaczanie tych symboli czci i szacunkiem jest prawem i obowi您kiem ka盥ego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej orazwszystkich organ闚 pa雟twowych, instytucji i organizacji.

3. Symbole Rzeczypospolitej Polskiej pozostaj pod szczeg鏊n ochron prawa, przewidzian w odr瑿nych przepisach. (Art. 1.)

GODΜ

God這 Polski jest okre郵one w art. 28. ust. 1 Konstytucji z 1997 r.: God貫m Rzeczypospolitej Polskiej jest wizerunek or豉 bia貫go w koronie w czerwonym polu. Jego aktualny, ustawowy wygl康 (wg za陰cznika nr 1 ustawy) to: bia造, jednog這wy orze w z這tej koronie, ze z這tymi szponami i dziobem, zwr鏂ony w prawo na tle czerwonej, lekko zw篹aj帷ej si ku do這wi tarczy herbowej. Barwy bieli i czerwieni s barwami Rzeczypospolitej Polskiej, okre郵onymi ustawowo (wg za陰cznika nr 2 ustawy).

Z HISTORII

Orze w koronie widnieje ju na denarach Boles豉wa Chrobrego. Jest to najprawdopodobniej bielik. Stylizowany wygl康 ptaka przedstawionego na monecie powodowa spory mi璠zy uczonymi, maj帷ymi trudno軼i z ustaleniem, czy jest to rzeczywi軼ie orze, czy mo瞠 kogut, go陰b lub paw.Orze wyst瘼owa na monetach i piecz璚iach ksi捫徠 piastowskich, tarczach i chor庵wiach od dwunastego wieku. Jako oficjalne herb ca貫go pa雟twa polskiego zacz掖 by u篡wany od 1295 r. przez Przemys豉 II, nawi您uj帷ego do tradycji piastowskiej sprzed rozbicia dzielnicowego.

Forma graficzna Or豉 zmienia豉 si przez wieki. Dzisiejsza jego forma, przyj皻a w 1927 r. (projekt profesora Zygmunta Kami雟kiego), jest wzorowana na Orle z epoki Stefana Batorego. Trzeba zauwa篡, 瞠 projekt ten jest w zasadzie bardziej przystosowany do piecz璚i lub tarczy okr庵貫j ni do prostok徠nej (heraldycznej).

Zmienia豉 si tak瞠 ca豉 tarcza - w Rzeczypospolitej Obojga Narod闚 tarcza sta豉 si czw鏎dzielna, z naprzemiennymi wizerunkami polskiego Or豉 i litewskiej Pogoni. Jednocze郾ie kr鏊owie u篡wali te w豉snych herb闚, zwykle umieszczaj帷 je w tarczy sercowej herbu pa雟twowym (np. Snopek Waz闚).Po rozbiorach wiele utworzonych przez zaborc闚 guberni, prowincji i wojew鏚ztw polskich otrzyma這 nowe herby - nadal przewija si na nich bia造 Orze, bez korony albo z koron, albo z g這w odwr鏂on na lew cz窷 czo豉; gdzieniegdzie wyst瘼owa豉 te Pogo mimo wygas貫j Unii.

Na godle z okresu powstania styczniowego widnieje, opr鏂z Or豉 i Pogoni, Archanio Micha - patron Ukrainy.Po odzyskaniu niepodleg這軼i Orze Bia造 zosta uprawomocniony jako god這 pa雟twowe uchwa陰 sejmow w 1919 r. Oficjalny wizerunek god豉 przypomina Or豉 Stanis豉wa Poniatowskiego i by u篡wany do 1927 r., kiedy powsta豉 nowa wersja wg projektu Zygmunta Kami雟kiego.

Po II wojnie 鈍iatowej, w 1945 r. w豉dze PRL usun窸y koron z g這wy Or豉. Usuni璚ie potwierdzono dodatkowo dekretem w 1955 r. Polski Rz康 na Uchod廣twie w odpowiedzi umie軼i na g這wie Or豉 zamkni皻 koron zwie鎍zon krzy瞠m.

Sejm III Rzeczypospolitej przywr鏂i w 1990 r. Or逝 koron.

Wsp馧cze郾ie jest to chroniony prawem symbol pa雟twa polskiego. Jego wizerunek widnieje na budynkach administracji pa雟twowej wszystkich szczebli. Jest obecny w szko豉ch oraz s康ach. Ponadto jest reprezentowany na awersach polskich monet.

毒鏚這: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, z dnia 2 kwietnia 1997 r. w Dz.U. 1997, NR 78 poz. 483 Ustawa o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o piecz璚iach pa雟twowych z 31 stycznia 1980 r. Dz. U. 2005, nr 235, poz. 2000 r.
http://pl.wikipedia.org/wiki/God%C5%82o_Polski

© Dzia Program闚 i Promocji - M這dzie穎wy Dom Kultury nr 2 w Lublinie