Symbole Lublina

MDK 2
powrót

Dorota Bujnowska

Lekcje muzyki dla klas IV - VI Szkoły Podstawowej

Lekcja pierwsza
Temat: Józef Czechowicz

Cele operacyjne
Uczeń:

  • umie czysto zaintonować melodię powitania,
  • wskazać na mapie fizycznej Polski Lublin i województwo lubelskie,
  • w oparciu o wcześniej przeprowadzoną wycieczkę umie wymienić charakterystyczne miejsca i zabytki w Lublinie,
  • zna nazwiska polskich poetów i pisarzy związanych z Lublinem,
  • wie kim był Józef Czechowicz i potrafi scharakteryzować jego twórczość
  • interpretuje wiersz J. Czechowicza "Lublin z dala" z uwzględnieniem odpowiedniej artykulacji, intonacji i pauzowania,
  • potrafi rozpoznać i opisać nastrój wiersza,
  • bierze czynny udział w percepcji słuchowej dzieła K. Dębskiego "Poemat o mieście Lublin" do słów J. Czechowicza,
  • potrafi zrobić prostą analizę wysłuchanego fragmentu dzieła muzycznego,
  • rozwija wrażliwość muzyczną i przyjmuje postawę wrażliwego odbiorcy dzieła muzycznego.
  • kształtuje postawę szacunku wobec kultury własnego regionu,
  • pobudza zainteresowania historią swojego miasta,
  • rozwija podstawowe zdolności myślenia i działania twórczego,

Metody

  • analityczno - percepcyjna,
  • problemowo - analityczna,
  • ekspozycji,
  • podająca: pogadanka i objaśnienie.

Formy pracy

  • indywidualna
  • zbiorowa

Środki dydaktyczne

1. Mapa fizyczna Polski.
2. Materiały fotograficzne dotyczące zabytków architektury Lublina.
3. Reprodukcje portretów i wizerunków wybitnych poetów związanych z Lublinem.
4. Józef Czechowicz - wiersz "Lublin z dala"
5. Nagranie magnetofonowe - fragment "Poemat o mieście Lublin" z muzyką K. Dębskiego do słów J. Czechowicza

Przebieg zajęć

1. Czynności porządkowe i muzyczne powitanie.
2. Uczniowie wskazują na mapie fizycznej Polski Lublin i województwo lubelskie.
3. Uczniowie odwołując się do wcześniej zdobytych wiadomości - spacer po Lublinie - przypominają sobie charakterystyczne miejsca i zabytki miasta.
4. Na podstawie pokazanych fotografii potrafią nazwać historyczne miejsca w Lublinie.
5. Pogadanka nauczyciela na temat poetów i pisarzy związanych z Lublinem (Biernat z Lublina, J. Kochanowski, S. Klonowicz, J.I. Kraszewski, W. Pol, B. Prus, J. Czechowicz, Fr. Arnsztajnowa).
6. Przedstawienie sylwetki Józefa Czechowicza jako najwybitniejszego lubelskiego poety i krótka charakterystyka jego twórczości.
7. Zapoznanie się z wierszem J. Czechowicza "Lublin z dala".
8. Interpretacja wiersza przez chętnych uczniów - zwrócenie uwagi na odpowiednią artykulację i pauzowanie.
9. Swobodne wypowiedzi uczniów na temat charakteru utworu.
10.Percepcja słuchowa fragmentu "Poematu o mieście Lublin" z muzyką K. Dębskiego do słów J. Czechowicza.
11.Wypowiedzi uczniów na temat charakteru, nastroju i skojarzeń jakie wywołała w nich muzyka K. Dębskiego.
12.Próba analizy utworu pod względem aparatu wykonawczego, tempa i dynamiki.
13.Podsumowanie zajęć i ocena aktywności uczniów.
14.Muzyczne pożegnanie.

Lekcja druga
Temat: Koziołek lubelski - symbol naszego miasta w legendach, podaniach i piosence.

Cele operacyjne
Uczeń:

  • zaintonować melodię powitania i pożegnania muzycznego,
  • rozumie pojęcia: symbol, herb, godło,
  • potrafi opisać herb Lublina i zna genezę jego powstania,
  • zna legendę o herbie miasta
  • wie gdzie znajdują się współczesne wizerunki koziołka lubelskiego,
  • potrafi zaśpiewać poznaną na lekcji piosenkę "Lubelski koziołek" Janusza Nowosada, poprawnie pod względem rytmu i melodii,
  • werbalizuje spostrzeżenia i odczucia,
  • potrafi samodzielnie ocenić efekty swoich działań.
  • rozwija zainteresowania historią miasta,
  • kształtuje postawy, które pomagają w aktywnym uczestnictwie w życiu kulturalnym miasta,
  • bierze czynny udział w zajęciach.

Metody

  • analityczno - percepcyjna,
  • organizowania i rozwijania działalności muzycznej ucznia,
  • podająca.

Formy pracy

  • indywidualna,
  • zbiorowa,
  • grupowa.

Środki dydaktyczne

1. Reprodukcje emblematów historycznych herbów Lublina.
2. Materiały fotograficzne współczesnych miejsc występowania koziołka lubelskiego.
3. J. Nowosad - piosenka "Koziołek lubelski".

Przebieg zajęć

1. Muzyczne przywitanie.
2. Rozmowa z uczniami kierowana na słowa: symbol, herb, godło.
3. Uczniowie zastanawiają się jak wygląda symbol Lublina.
4. Nauczyciel omawia znaczenie pojęć: herb, godło i wyjaśnia jego funkcję.
5. Przedstawienie przez nauczyciela legendy o herbie miasta Lublina.
6. Ekspozycja wizerunków koziołka lubelskiego od najstarszych emblematów do czasów współczesnych.
7. Uczniowie wspólnie wymieniają współczesne miejsca występowania herbu Lublina w oparciu o wyciecz-kę przeprowadzoną przed cyklem lekcji.
8. Nauczyciel ilustruje wskazane przez uczniów miejsca fotografiami.
9. Prezentacja przez nauczyciela piosenki "Koziołek lubelski" Janusza Nowosada.

  • określenie charakteru i nastroju piosenki,
  • zapoznanie uczniów ze słowami,
  • wyjaśnienie niezrozumiałych słów i zwrotów piosenki,
  • zapoznanie z rytmem utworu,
  • rytmizacja tekstu,
  • nauka melodii,
  • próba zaśpiewania wspólnie całej pieśni.

10. Uczniowie podzieleni na 4 grupy wypisują na kartkach charakterystyczne miejsca Lublina, o których jest mowa w piosence.
11. Odczytanie i ocena wykonanego zadania.
12. Ponowne zaśpiewanie piosenki przez całą klasę i wspólna ocena wykonanej pracy i zaangażowania po szczególnych osób.
13. Muzyczne pożegnanie.


Dorota Bujnowska

Lekcja trzecia
Temat: Historia Lublina wpisana w piosenkę "Lubelska starówka".

Cele operacyjne
Uczeń:

  • umie czysto zaintonować melodię powitania i pożegnania,
  • zna wiersz Fr. Arnsztajnowej "Rynek"
  • umie odczytać treść i nastrój wiersza,
  • potrafi pracować z mapą Starego Miasta i wskazać jego charakterystyczne budowle,
  • potrafi wymienić pisarzy i poetów polskich związanych z Lublinem,
  • poprawnie zaśpiewa piosenkę poznaną na lekcji pt. "Lubelska starówka" pod względem rytmu i melodii,
  • umie określić charakter i nastrój poznanej pieśni,
  • doskonali spostrzegawczość, myślenie i porównywanie,
  • umie wykorzystać w pracy twórczej zdobyte wiadomości,
  • doskonali umiejętność pracy w grupie przy tworzeniu wspólnych dzieł,
  • potrafi ocenić efekty swoich działań.

Metody

  • analityczno - percepcyjna,
  • ekspozycji,
  • organizowania i rozwijania działalności muzycznej ucznia.

Formy pracy

  • zbiorowa,
  • grupowa,
  • indywidualna.

Środki dydaktyczne

  • Fr. Arnsztajnowa wiersz "Rynek"
  • K. Czarnecki piosenka "Lubelska Starówka"
  • Nagranie magnetofonowe piosenki "Lubelska Starówka" z muz. K. Czarneckiego
  • Plan lubelskiego Starego Miasta

Przebieg zajęć

1. Muzyczne powitanie.
2. Zaprezentowanie przez nauczyciela wiersza Fr. Arnsztajnowej "Rynek".
3. Rozmowa z uczniami na temat treści wiersza, jego charakteru i nastroju.
4. Uczniowie samodzielnie wymieniają charakterystyczne miejsca lubelskiej Starówki przedstawione w wierszu.
5. Praca w grupach - na czterech planszach planu Starego Miasta rysujemy wymienione w piosence charakterystyczne budowle.
6. Sprawdzenie poprawności ulokowania poszczególnych kamienic i podsumowanie pracy w grupach.
7. Przypomnienie przy pomocy nauczyciela historycznych postaci związanych z Lublinem (Biernat z Lublina, J. Kochanowski, J.I. Kraszewski, S. Klonowicz, H. Wieniawski, W. Pol, B. Prus)
8. Prezentacja przez nauczyciela piosenki K.Czarneckiego "Lubelska Starówka" i ukierunkowanie uwag ucznia na nastrój utworu.
9. Swobodne wypowiedzi uczniów na temat piosenki - określenie rytmu, tempa, dynamiki.
10. Nauka piosenki

  • nauka słów i wyjaśnienie niezrozumiałych zwrotów,
  • zapoznanie z rytmem,
  • rytmiczne przeczytanie tekstu,
  • ponowne wysłuchanie i nauka melodii fragmentami,
  • próba zaśpiewania tylko refrenu piosenki, zaśpiewanie wspólnie całej piosenki.

11. Wysłuchanie piosenki z CD w wykonaniu ...
12. Krótkie omówienie wysłuchanego nagrania i dyskusja nad interpretacją.
13. Muzyczne pożegnanie.

 

Dorota Bujnowska

Lekcja czwarta
Temat: Tajemnice Starego Miasta czyli legendy i podania kryjące się w jego zaułkach.

Cele operacyjne
Uczeń:

  • zna literackie pojęcie legenda,
  • potrafi streścić "Legendę o Czarciej Łapie",
  • metodą pantomimy przedstawić scenkę sądu diabelskiego,
  • wie, czym charakteryzuje się forma ballady w muzyce,
  • potrafi zaśpiewać poprawnie poznaną na lekcji piosenkę "Legenda o Czarciej Łapie" J. Nowosada,
  • umie określić charakter poznanej pieśni,
  • potrafi zinterpretować za pomocą ruchu ciała, gestów i mimiki treść piosenki,
  • rozwija wrażliwość muzyczna,
  • potrafi samodzielnie ocenić efekty swoich działań.
  • kształtuje zainteresowania kulturą własnego miasta,
  • pogłębia wiadomości o historii swojego regionu,
  • rozwija postawy twórcze,
  • pogłębia sfery przeżyć estetycznych.

Metody

  • analityczno - percepcyjna,
  • ekspozycji,
  • organizowania i rozwijania działalności muzycznej ucznia.

Środki dydaktyczne

  • W.J. Śliwina "Sąd diabelski" ze zbioru "Legendy i opowiadania lubelskie",
  • J. Nowosad - piosenka "Legenda o Czarciej Łapie",
  • J. Habela "Słowniczek muzyczny".

Przebieg zajęć

1. Muzyczne powitanie.
2. Ćwiczenia emisyjne i dykcyjne.
3. Zaśpiewanie wspólnie piosenki z poprzedniej lekcji pt. "Lubelska Starówka",
4. Pobudzenie wyobraźni uczniów przez postawienie pytania: jakie baśnie i opowieści mogą kryć się w za-ułkach Starego Miasta.
5. Swobodne wypowiedzi uczniów na temat legend i podań o lubelskiej Starówce.
6. Odczytanie legendy "Sąd diabelski" W.J. Śliwiny ze zbioru "Legendy i opowiadania lubelskie" przez kilku wybranych uczniów.
7. Krótka zabawa pantomimiczna - uczniowie dobrani grupami, odgrywają scenkę opowiadającą o sądzie diabelskim.
8. Wysłuchanie piosenki J. Nowosada "Legenda o Czarciej Łapie".
9. Wypowiedzi uczniów na temat formy i charakteru wysłuchanej pieśni.
10. Wprowadzenie pojęcia ballada jako utworu o charakterze epicko - dramatycznym opartym na tematyce ludowej lub fantastycznej.
11. Nauka piosenki "Legenda o Czarciej Łapie"- odczytanie słów ze szczególnym naciskiem na poprawność dykcyjną,

  • zapoznanie z rytmem,
  • podłożenie słów i rytmiczne przeczytanie tekstu,
  • nauka melodii,
  • próba zaśpiewania całej pieśni.

12. Uczniowie odwołują się do scenki pantomimicznej wspólnie opracowują sposób interpretacji muzyki za pomocą gestów, ruchu ciała i mimiki.
13. Ponowne zaśpiewanie piosenki z uwzględnieniem ruchu i ocena aktywności uczniów na zajęciach.
14. Muzyczne pożegnanie.