Symbole Lublina

MDK 2
powrót

Symboliczne miejsca Lublina

Symbolami Lublina, są także obiekty związane z historią miasta, malowane, rysowane i fotografowane przez artystów, wymieniane przez poetów. Lubiane przez mieszkańców i rozpoznawalne poza naszym miastem. Są to: lubelski Zamek, Brama Krakowska, Trybunał Koronny, Ratusz oraz Katedra i Wieża Trynitarska. Naszym pływającym symbolem jest ORP "Lublin".


foto: Piotr Maciuk

Zamek

Z dawnej, średniowiecznej zabudowy Wzgórza Zamkowego zachowały się jedynie baszta, zwana donżonem, kaplica pw. Trójcy Świętej i resztki tzw. Baszty Żydowskiej. Pozostałe obiekty mają znacznie późniejsze pochodzenie. Po napadzie Tatarów w 1341 roku drewniany gród został przebudowany. Wzniesiono wówczas z kamienia i cegły gotycki zamek, sytuując go na planie prostokąta. Zbudowano mury obronne z bramą, część mieszkalną oraz czworoboczną basztę od północy, zwaną później Żydowską. Zamek miał dwukondygnacyjną zabudowę z ostrołukowo sklepionymi pomieszczeniami. Za czasów Zygmunta Starego, około 1520 roku, podjęto przebudowę Zamku w stylu renesansowym. W XVII wieku Lublin zajmowały kolejno wojska kozackie, moskiewskie, szwedzkie i węgierskie, w wyniku czego Zamek uległ poważnej dewastacji. Rząd Królestwa Polskiego w latach 1823-1826 w miejscu dawnego Zamku podjął budowę więzienia przewidzianego dla 300 osób. Gmach w stylu neogotyckim, z cechami renesansu, według projektu Jana Stompfa wzniósł lubelski budowniczy wojewódzki Jakub Hempel. Mury zamku pełniły funkcję więzienia przez 130 lat. Obecnie cały gmach zajmuje Muzeum Lubelskie, które liczy sześć działów merytorycznych (archeologia, etnografia, sztuka, ryciny, numizmatyka, militaria), ma pięć oddziałów miejscowych i tyleż zamiejscowych. W salach Zamku oprócz ekspozycji stałych organizowane są wystawy czasowe.

The Royal Castle

Among the remains of the original castle buildings are following: the tower known as Donjon, the Trinity Chapel and fragments of the former Jewish Tower. Other buildings date back to later periods. After the Tartar invasion of 1341, the wooden fortification was rebuilt. The new Gothic castle of brick and stones was erected here. The new castle took the rectangular shape. Other defensive elements added at that time were: the defensive walls, the gate, the housing part and the four sided tower to the north. The tower was later called the Jewish Tower. The castle had two storeys and the Gothic arch interiors. Around the year 1520, during the reign of King Zygmunt Stary, the Castle was rebuilt in accordance with the standards of the renaissance style. In the 17th century, Lublin suffered numerous invasions by the Cossacks, the army of Moscow, the Swedes and the Hungarians. During the invasions the Castle was seriously destroyed. The government decided to turn the castle into a prison. Within three years, starting from 1823, the team of workers transformed the place into the prison for up to 300 people. The huge Neo-Gothic building with the Renaissance elements was built by Jacob Hempel. The author of the building project was Jan Strompf. The castle served as a prison for 130 years. Today, the whole castle complex functions as the Museum of Lublin, is divided into six theme departments (archaeology, ethnography, art., drawings, coin collection, military objects). It has five local branches and five branches outside Lublin. Besides the permanent exposition, there are also occasional exhibitions organised here too.

Brama Krakowska

Swą nazwę obiekt ten wywodzi od średniowiecznego traktu, który wiódł stąd do Krakowa. Brama Krakowska została wzniesiona wraz z warownymi murami za czasów Kazimierza Wielkiego. Stało się to po najeździe rusko-tatarskim (1341 rok), który zniszczył znaczną część miasta. Bramę budowano etapami. Brama Krakowska przez kilkaset lat dzieliła losy miasta: była rujnowana, palona i przebudowywana. Dzisiejszy wygląd brama zyskała w trakcie prac konserwatorskich prowadzonych w latach 1959-1964. Obecnie znajduje się tu Muzeum Historii Miasta Lublina. W zabytkowych wnętrzach Bramy Krakowskiej prezentowana jest wystawa poświęcona historii Lublina od czasów najdawniejszego osadnictwa (VI/VII wiek) do roku 1944. W muzeum organizowane są również wystawy czasowe poświęcone ważnym wydarzeniom historycznym i postaciom związanym z Lublinem. Z ostatniej ośmiobocznej kondygnacji bramy można obejrzeć panoramę miasta.

The Krakow Gate

Named so after the Medieval trade route. The gate was built along with defensive walls during the reign of King Kazimierz Wielki. It was proceeded by a Tatar-Russian invasion (1341), during which the major parts of the town were destroyed. The gate was built in stages. The Krakow Gate was destroyed, burnt and rebuilt. The restoration works conducted in the years 1959-1964 gave the Gate its present character. Today, the Gate houses the Historical Museum. In the historical rooms of the Krakow gate, the presented exhibition is devoted to the history of Lublin from the times of the oldest settlements (6th / 7th century) to 1944. In the Museum there are also some temporary exhibitions organised and those are devoted to particular important historical events or people connected with Lublin. From the last octagonal floor of the Gate one can see the panorama of the city.

Trybunał Koronny

Niegdyś pełnił funkcję ratusza. Początkowo drewniany, następnie murowany, gotycki, z wieżą, był kilkakrotnie przebudowywany. Na czele Trybunału stał wyznaczony przez króla marszałek i prezydent-prałat. Sprawowano tu sądy przez sześć miesięcy. Na czas odprawiania swych kadencji przez Trybunał władze miejskie opuszczały ratusz i przenosiły się do tzw. Małego Ratusza.
Obecnie w gmachu Trybunału mieści się Pałac Ślubów, a w jego podziemiach czynne jest Muzeum Historii Ratusza i Trybunału Koronnego. Eksponowane są tu kopie dokumentów i zabytki ikonograficzne. Ekspozycja prezentuje historię siedziby władz miasta i najwyższego sądu apelacyjnego dla szlachty małopolskiej, który obradował w lubelskim ratuszu od 1578 roku.

The Crown Tribunal

It once served as the Town Hall. At first, wooden, then brick, Gothic with the copula, the building had been rebuilt several times. The head of the Tribunal was a Marshall appointed by the King. It had been open for six months. During their term of office, the local authorities moved to the Smaller Tribunal.
Today, the Tribunal houses the Wedding Palace and its cellars were transformed into Historical Museum of the Old Town Hall and the Crown Tribunal. One can see here the copies of documents and fragments of iconography. The exposition presents the history of the seat of the city authorities and the highest appeal court for the nobility of Little Poland, which held sessions in the Lublin Town Hall since 1578.

Nowy Ratusz

W latach 1827-1828 w miejscu dawnego zespołu kościelno-klasztornego karmelitów stanął Nowy Ratusz. Autorem projektu przebudowy był Aleksander Groffe, budowniczy generalny Królestwa Polskiego. Roboty nadzorował doświadczony budowniczy wojewódzki Jakub Hempel. Gmachowi nadano klasycyzującą szatę architektoniczną. Podczas II wojny światowej dwukrotnie był niszczony - we wrześniu 1939 i w lipcu 1944 roku. W latach 1947-1952 ratusz odbudowano według projektu inżyniera Ignacego Kędzierskiego, z zachowaniem cech XIX-wiecznego klasycyzmu. Z balkonu wygrywany jest hejnał lubelski, którego udokumentowana historia sięga 1653 roku.

The New Town Hall

Within two years (1827-1828) the old monastery was transformed into the present New Town Hall. The author of the architectural project - Aleksander Groffe - was the main Polish architect. The works were supervised by an experienced local builder " Jakub Hempel. The building was given the classical character. During World War II, the building was destroyed two times: in September 1939 and in July 1944. in the years 1947-1952m its hall was rebuilt again. This time the author of the project was Ignacy Kędzierski who managed to maintain its 19th century classical style. From the balcony can hear the famous Hejnał Lubelski. Its history dates back to 1653.

Archikatedra Lubelska

Niegdyś był to kościół (z przylegającymi doń zabudowaniami klasztornymi) oo. Jezuitów, przybyłych do Lublina pod koniec XVI wieku w celu powstrzymania ruchów różnowierczych. Kościół po wezwaniem św. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty wznoszony był z przerwami od 1586 do 1625 roku przez architektów zakonnych - Jana Maria Bernardoniego i Józefa Briccia. Była to jedna z pierwszych budowli barokowych w Polsce. Kościół archikatedralny jest budowlą jednonawową, z rzędem ołtarzy bocznych po obu stronach nawy. Jego wnętrze ozdobione zostało w 1757 roku iluzjonistyczną polichromią rozgrywającą się na tle śmiało zastosowanej architektury i krajobrazu. Twórcą polichromii był nadworny malarz Augusta III - Józef Meier, prezentujący śląsko-morawską orientację artystyczną. W ołtarzu bocznym usytuowanym przy przejściu do lewej nawy umieszczony jest słynący łaskami obraz Matki Boskiej Płaczącej (kopia obrazu jasnogórskiego) pędzla prof. Bolesława Rutkowskiego. W kaplicy Najświętszego Sakramentu, zwanej także kaplicą Krzyża Trybunalskiego, obejrzeć można Krzyż Trybunalski (według tradycji fundacji Jana Zamoyskiego). W Zakrystii Akustycznej eksponowane są jedne z najcenniejszych zbiorów szat, przedmiotów i naczyń liturgicznych. Wśród zbiorów są m.in. późnogotyckie dalmatyki, ornaty z XVII-XIX wieku, lichtarze, relikwiarze, monstrancje.

The Lublin Cathedral

Once a huge church complex owned by the Jesuits who came to Lublin in the late 16th century with the mission to fight non-Christian religious movements. The Church of St. John the Baptist and John the Evangelist was built in stages from 1586 to 1625 by the monastery architects - Jan Marion Brenardoni and Józef Briccio. The complex was built as one of the pioneer Baroque buildings in Poland at that time. The Cathedral building has one nave and the line of chapels on both sides. The interior was decorated with the illusionist polychrome contrasting with the strong architectural design. The author of the wall paintings - court painter of King August III - Józef Majer was a representative of the contemporary Silasian and Moravian architectural style. In the side altar, situated near the passage to the left nave, there is a famous portrait of the Crying Mary, which is a copy of the miraculous portrait of Mary of Jasna Góra. It was painted by professor Bolesław Rutkowski. The Tribunal Cross is exposed in the Chapel of the Holy Sacrament. The cross is said to have been offered by Jan Zamoyski. The Whispering Hall exposes one of the most valuable collections of clothes and sacral objects. The collection contains the late Gothic clothes, ornate dating back to the 17th and 19th centuries, dishes and candlesticks.

Wieża Trynitarska

Budowla, nosząca neogotycka szatę, dominuje dziś w sylwecie miasta. Niegdyś skromna furta klasztorna, swą obecną smukłą formę zawdzięcza przebudowie Antonia Corazziego z 1819 roku. Nazwa wieży wywodzi się od zakonu oo. Trynitarzy, którzy po opuszczeniu budynków klasztornych przy placu Rybnym przenieśli się do siedziby pojezuickiego. Obecnie w Wieży Trynitarskiej mieści się Muzeum Archidiecezjalne Sztuki Religijnej. Powstałe w 1975 roku muzeum oprócz gromadzenia i ekspozycji zbiorów sprawuje opiekę konserwatorską nad zabytkami sztuki sakralnej w diecezji lubelskiej. Eksponowane są dzieła sztuki sakralnej głównie z XVIII i XIX wieku. Z tarasu widokowego Wieży Trynitarskiej rozpościera się rozległa panorama Lublina.

The Trinity Tower

This Neo-Gothic building is the most dominant architectural element of the present Old Town. Once a modest monastery gate, the Trinity Tower was rebuilt by Antonio Corazzi in 1819. The tower was named after the monastery of the Trinitarians. Having left the monastery at Rybny Square, they moved into the buildings that once belonged to the Jesuits. Today, the Trinity Tower houses the Archdiocesan Religious Art. Museum. The Museum was established in 1975, and besides collecting and exposing the collections it takes care of the objects of the sacral art. in the Lublin Diocese. he elements of the sacral art. mostly from the 8th and 19th centuries are exhibited in the Trinity Tower. from the sightseeing terrace of the Trinity Tower one can enjoy the spacious panorama of Lublin.

Opisy do foto. "Symbole Lublina"
z "Lublin i okolice. Przewodnik"; Marta Denys, Marek Wyszkowski; Wyd. ideaMEDIA; Lublin 2000.
z "Lublin and its Vicinity. The Guide"; Marta Denys, Marek Wyszkowski; Wyd. ideaMEDIA; Lublin 2000.

ORP Lublin
foto: Robert Kamiński