Pakiet Edukacyjny

MDK 2
powrót

Elżbieta Żurek

Sławomir Jacek Żurek

Scenariusz lekcji

Problematyka uzależnień
Szkolne badania empiryczne
Scenariusz lekcji pierwszej


Uwagi wstępne
Zanim nauczyciel rozpocznie cykl lekcji poświęconych profilaktyce alkoholowej,
nikotynowej, narkotykowej oraz dotyczącej innych typów uzależnień i agresji, sam
powinien zajrzeć do najważniejszej literatury poświęconej tym zagadnieniom. Lista
polecanych pozycji książkowych oraz artykułów znajduje się na stronie internetowej
Młodzieżowego Domu Kultury nr 2 w Lublinie (www.mdk2.lublin.pl). Na pierwszej
lekcji wychowawczej z tego cyklu uczniowie przygotowują ankietę na temat różnych
form uzależnień współczesnej młodzieży (nauczyciel podaje listę lektur, mogących im
w tym pomóc).

Cele operacyjne
Uczeń:

  • przygotowuje dla rówieśników z innych klas anonimową ankietę na temat uzależnień;
  • przedstawia propozycję ankiety;
  • weryfikuje poszczególne punkty w ankiecie;
  • uczestniczy w dyskusji na temat przyczyn popadania młodzieży w różne formy
    uzależnień.

Środki dydaktyczne

  • lista pomocniczych lektur (książek i artykułów) na temat uzależnień (www.mdk2.
    lublin.pl);
  • cztery typy karteczek z zapisanymi na nich zagrożeniami (alkoholizm, narkomania,
    nikotynizm, inne uzależnienia i agresja).

Przebieg zajęć

  1. Uczniowie losują karteczki z zapisanymi na nich zagrożeniami, które dotykają wielu
    współczesnych młodych ludzi: alkoholizm, narkomania, nikotynizm, inne uzależnienia
    i agresja. Nauczyciel dzieli w ten sposób uczniów na trzy grupy zadaniowe:
    - grupa pierwsza - alkoholizm;
    - grupa druga - narkomania;
    - grupa trzecia - nikotynizm;
  2. Następnie uczniowie pod kierunkiem nauczyciela przygotowują anonimową ankietę dla
    rówieśników z innych klas, którą przeprowadzą na grupie 100 respondentów. Poniżej
    przykładowe pytania:
    - alkoholizm (grupa pierwsza) - 1) kiedy dana osoba piła po raz pierwszy w życiu alkohol
    (piwo, wino, wódkę); 2) jak często robi to obecnie (np. codziennie, kilka razy w tygodniu,
    raz w tygodniu, kilka razy w miesiącu, raz w miesiącu, kilka razy do roku, raz
    w roku, wcale); 3) motywacje, czyli po co pije alkohol (np. dla przyjemności, by dobrze
    się bawić, dla towarzystwa, ze strachu, z powodu braku sensu życia); 4) okoliczności
    w jakich to robi (miejsca i sytuacje, np.: imprezy, prywatki, w szkole podczas przerwy, na
    podwórku, podczas uroczystości rodzinnych, na dyskotece, samotnie w domu, na wycieczce
    szkolnej); 5) czy kiedyś się upiła i do jakiego stopnia (np. miała chwiejny chód,
    zawroty głowy, nudności, straciła kontrolę nad swoim ciałem); 6) czy próbowała kiedykolwiek
    kupić alkohol; 7) w których dzielnicach danej miejscowości łatwo, a w których
    trudno kupić alkohol, 8) czy jest zdecydowana zaprzestać picia alkoholu - dlaczego?,
    9) jakie działania mogą wpłynąć na ograniczenie picia przez młodzież (np. przestrzeganie
    przez sprzedawców zakazu sprzedaży nieletnim, zwiększona kontrola w domu,
    kontrola policyjna, zaprzestanie reklamy alkoholu); 10) własne uwagi;
    - narkomania (grupa druga) - 1) kiedy dana osoba brała po raz pierwszy w życiu narkotyki
    (np. marihuana, kokaina, amfetamina, Ecstasy, LSD, grzyby halucynogenne, środki
    wziewne, opiaty, sterydy anaboliczne); 2) jak często robi to obecnie (np. codziennie, kilka
    razy w tygodniu, raz w tygodniu, kilka razy w miesiącu, raz w miesiącu, kilka razy do
    roku, raz w roku, wcale); 3) motywacje, czyli po co bierze narkotyki (np. dla przyjemności,
    by dobrze się bawić, dla towarzystwa, ze strachu, z powodu braku sensu życia);
    4) okoliczności w jakich to robi (miejsca i sytuacje, np.: imprezy, prywatki, w szkole podczas
    przerwy, na podwórku, podczas uroczystości rodzinnych, na dyskotece, samotnie
    w domu, na wycieczce szkolnej); 5) zmiany, które zauważyła w funkcjonowaniu organizmu
    po zażyciu narkotyków 6) skąd brała narkotyki - dostawała czy kupowała (od
    dealera, od kolegi, na targu, w sklepie, gdzieś indziej - gdzie?); 7) w których dzielnicach
    danej miejscowości łatwo, a w których trudno zdobyć narkotyki, 8) czy jest zdecydowana
    zaprzestać brania narkotyków - dlaczego?, 9) jakie działania mogą wpłynąć na ograniczenie
    brania narkotyków przez młodzież (np. zwiększona kontrola w domu, kontrola
    policyjna, akcje prewencyjne); 10) własne uwagi;
    - nikotynizm (grupa trzecia) - 1) kiedy dana osoba po raz pierwszy w życiu zapaliła papierosa;
    2) jak często to robi (np. codziennie, kilka razy w tygodniu, raz w tygodniu, kilka
    razy w miesiącu, raz w miesiącu, kilka razy do roku, raz w roku, wcale); 3) motywacje,
    czyli po co pali papierosy (np. dla przyjemności, by dobrze się bawić, dla towarzystwa,
    ze strachu przed odrzuceniem przez kolegów, z powodu braku sensu życia); 4) okoliczności
    w jakich to robi (miejsca i sytuacje, np.: imprezy, prywatki, w szkole podczas przerwy,
    na podwórku, podczas uroczystości rodzinnych, na dyskotece, samotnie w domu, na wycieczce
    szkolnej); 5) stany, które odczuwa podczas palenia papierosów (np. satysfakcja,
    poczucie dorosłości, poczucie ważności); 6) czy próbowała kiedykolwiek kupić papierosy;
    7) w których dzielnicach danej miejscowości łatwo, a w których trudno nieletnim
    kupić papierosy, 8) czy jest zdecydowana zaprzestać palenia papierosów - dlaczego?,
    9) jakie działania mogą wpłynąć na ograniczenie palenia przez młodzież (np. przestrzeganie
    przez sprzedawców zakazu sprzedaży papierosów nieletnim, zwiększona kontrola
    w domu, kontrola policyjna, zaprzestanie reklamy papierosów); 10) własne uwagi;
  3. Poszczególne grupy przedstawiają propozycje swoich ankiet, a pozostali uczniowie oraz
    nauczyciel weryfikują je.
  4. Wspólnie zastanawiają się, w jaki sposób przeprowadzić ankietę, aby respondentom zapewnić
    maksymalną anonimowość (by mogli być szczerzy), np.: umieścić ją na szkolnej
    stronie internetowej lub w ustalonym miejscu ustawić pudło (na podobieństwo urny wyborczej)
    na wypełnione kwestionariusze.
    5. Nauczyciel podaje listę lektur, mogących pomóc w przeprowadzeniu ankiety i opracowaniu
    jej wyników (strona internetowa MDK2).

Praca domowa
Przeprowadźcie przygotowaną przez swoją grupę ankietę, a następnie opracujcie jej
wyniki.