kpt. pil. inż. konstruktor Jerzy Rudlicki

Polski pilot, inżynier i konstruktor lotniczy
Jerzy Stanisław Rudlicki

Urodził się 14 marca 1893 r. w Odessie i tam 1909 r. wykonał pierwsze loty na szybowcu własnej konstrukcji. Jako pilot brał udział w I wojnie światowej w armii rosyjskiej, z której odszedł do Armii Polskiej we Francji. W 1921 r. został odznaczony Krzyżem Walecznych.

W latach 1921 - 1922 studiował w słynnej francuskiej uczelni lotniczej Ecole Superiere de l'Aeronautique. Studia ukończył z najwyższym odznaczeniem.

Na początku 1925 r. opracował projekt samolotu bombowego R-VII na konkurs ogłoszony w 1924 r. przez Departament IV Żeglugi Powietrznej na projekt płatowca. Po powrocie do kraju w latach 1925-1926 pracował jako szef działu doświadczalnego w Instytucie Badań Technicznych Lotnictwa. W 1927 r. Jerzy Rudlicki został naczelnym konstruktorem Działu Lotniczego w lubelskich Zakładach Mechanicznych E. Plage i T. Laśkiewicz. W ciągu dziewięciu lat pracy w Lublinie opracował kilkanaście udanych prototypów samolotów wojskowych i cywilnych, oznaczonych nazwa Lublin i symbolem R. W tym najlepszy, Lublin R-XIII.

W okresie międzywojennym opracował pierwsze w kraju wciągane podwozie. Wynalazł i skonstruował usterzenie motylkowe (tzw. Usterzenie Rudlickiego), które zostało opatentowane w 1930 roku (patent nr 15938) i przetestowane w jego prototypowych konstrukcjach - m.in. w Lublin R.XIII).

W 1935 r., po przejęciu Zakładów Mechanicznych E. Plage i T. Laśkiewicz przez państwo, Rudlicki został zwolniony bez wypowiedzenia ze stanowiska szefa biura konstrukcyjnego, a wszystkie jego projekty, obliczenia i zapiski zostały przejęte przez władze wojskowe.

Bez szans na pracę w przemyśle lotniczym, osiadł w majątku Olbięcin pod Kraśnikiem. W latach 1936-1939 współpracując z Ministerstwem Rolnictwa przeprowadził szereg doświadczeń agrarnych i aktywnie zajmował się pracą społeczną.

Podczas mobilizacji w 1939 r. został przydzielony do parku 4 Pułku Lotniczego, prowadził kolumnę samochodowa PLL 'Lot', przez Rumunię, Jugosławię i Włochy do Francji. Skierowany do pracy w przemyśle lotniczym wyjechał do Casablanki, gdzie wraz z grupą 74 pracowników PLL 'Lot' w jednej z fabryk firmy Potez montował amerykańskie samoloty.

Po kapitulacji z tą samą grupą odpłynął do Anglii. Od września 1940 r. podjął pracę w Burtonwood Repair Depot, kontynuując analogiczne prace dla Brytyjczyków. Opracował szereg wynalazków i patentów, m.in. holowany za samolotem sygnalizator dźwiękowy do porozumiewania się z oddziałami naziemnymi, nadajnik dźwiękowy do bomb lotniczych, projekt latającego skrzydła z napędem odrzutowym (1941 r.), holowany żyroszybowiec do obrony przeciwlotniczej, barometryczny wyrzutnik ulotek (1942 r.), wyrzutnik lotniczych flar oświetlających (1943 r.). Na polecenie dowództwa amerykańskiego zaprojektował instalację karabinów maszynowych dla samolotów o specjalnym przeznaczeniu, przeprojektował drzwi bombowe w samolocie Martin B-26 'Marauder' itp. W uznaniu zasług sztab Amerykańskiego Dowództwa Bombowego zaproponował Rudlickiemu przejście do doświadczalnej bazy lotniczej w Irlandii Północnej, pozostającej pod nadzorem koncernu Lockhead.

Równolegle rozwijał swoje kolejne wynalazki: specjalny wyrzutnik bombowy do bombardowań dywanowych, przeznaczony do masowo produkowanych samolotów Boeing B-17 'Flying Fortress' i system automatycznego sterowania wieżyczkami strzeleckimi. Samoloty Boeing B-17 zaopatrzone w te urządzenia, zdolne do zrzutu 300 kg bomb szeregowo w różnych kombinacjach, torowały drogę lądowaniu aliantów w Europie i stosowane były do końca wojny.

W pierwszych miesiącach 1945 r. Rudlicki otrzymał propozycję wyjazdu do USA i niemal równolegle oferty pracy od czterech amerykańskich koncernów lotniczych. Do Stanów Zjednoczonych przybył 23 kwietnia, a już 7 maja objął stanowisko konstruktora w znanej firmie lotniczej Republic. W wytwórniach tej firmy pracował nieprzerwanie przez 16 lat. Przy jego udziale powstały m. in.: samolot rozpoznawczy Republic XF-12 'Rainbow', myśliwce bombardujące Republic F-84 'Thunderstrjet' i Republic F-84F 'Thunderstreak'.

Po przejściu na emeryturę w 1961 r. przedstawił oryginalna metodę pionowego startu.

Zmarł 16.08.1977 r. w wieku 84 lat.

Na podstawie artykułu Wojciecha Czajki.